Decyzja o wyjeździe do pracy za granicę często wiąże się nie tylko z chęcią poprawy sytuacji finansowej, lecz także z koniecznością poszukiwania stabilnego zatrudnienia. Wiele osób, które podjęły pracę w Niemczech, zastanawia się jednak, jak taki etap zawodowy wpłynie na ich przyszłą emeryturę w Polsce. Czy lata pracy za granicą wlicza się do emerytury? Jeśli tak to, w jaki sposób rozliczane są składki i czy przekładają się one na świadczenie wypłacane przez ZUS? W tym artykule dowiesz się, czy praca za granicą wlicza się do emerytury w Polsce, jakie zasady obowiązują oraz jakie prawa przysługują osobom, które dzielą swoją karierę zawodową między różne państwa.

Czy praca za granicą wlicza się do emerytury?

Na wstępie odpowiedzmy sobie na podstawowe pytanie: czy lata pracy za granicą wlicza się do emerytury? Tak – w wielu przypadkach mogą zostać uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury z ZUS. Nie oznacza to jednak, że każda praca wykonywana za granicą automatycznie podwyższa polski staż emerytalny. Aby tak się stało, konieczne jest spełnienie określonych warunków wynikających z przepisów prawa.

Kluczowe znaczenie ma fakt, czy kraj, w którym dana osoba była zatrudniona, posiada z Polską podpisaną umowę międzynarodową dotyczącą ubezpieczeń społecznych. To właśnie te porozumienia decydują o tym, czy okres pracy w danym państwie może zostać zaliczony do polskiego stażu pracy i ostatecznie mieć wpływ na prawo do emerytury w Polsce.

Emerytura w Polsce a praca za granicą – jak to działa?

Podstawowe zasady dotyczące emerytur w Polsce reguluje Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. To właśnie ona określa m.in. to, że wysokość świadczenia oblicza się na podstawie odprowadzanych składek z wybranych 10 lat pracy w ciągu ostatnich 20 lat przed złożeniem wniosku o emeryturę.

Warto jednak pamiętać, że Polska nie ma wspólnego systemu emerytalnego ze wszystkimi państwami na świecie. Jeśli jednak ktoś pracował w krajach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, w Szwajcarii lub w państwach, z którymi Polska zawarła specjalne umowy o zabezpieczeniu społecznym, jego okresy zatrudnienia mogą zostać uwzględnione przy ubieganiu się o emeryturę w Polsce.

Od czasu wejścia Polski do UE w 2004 roku to właśnie praca w państwach Wspólnoty jest najczęściej spotykanym przypadkiem. Choć każdy kraj samodzielnie ustala wiek emerytalny i wymagany staż pracy, Unia Europejska wprowadziła przepisy, które mają chronić pracowników przed utratą prawa do świadczeń. Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 zapewnia, że okresy składkowe z różnych państw członkowskich mogą być łączone i nie przepadają tylko dlatego, że były odprowadzane w innym kraju. Dzięki temu osoby, które przez część kariery zawodowej pracowały za granicą, mogą spokojnie ubiegać się o emeryturę w Polsce, a czas spędzony w pracy poza krajem zostanie w odpowiedni sposób uwzględniony.

Praca za granicą a emerytura – podstawowe zasady unijnej koordynacji świadczeń emerytalno-rentowych

Choć każde państwo członkowskie UE samodzielnie ustala warunki przyznawania emerytur, obowiązuje wspólne rozporządzenie (WE nr 883/2004), które wprowadza zasady chroniące pracowników przemieszczających się po Europie. Dzięki nim osoby pracujące w różnych krajach nie tracą swoich praw emerytalnych i są traktowane na równi z obywatelami państw, w których były zatrudnione.

praca za granicą a emerytura

Emerytura w Polsce a praca za granicą – najważniejsze zasady:

  • Zasada równości – obywatel UE pracujący za granicą ma takie sama prawa jak obywatele danego państwa. Przykładowo Polak zatrudniony w Niemczech ma wyliczaną emeryturę według tych samych reguł, co Niemiec.
  • Zasada sumowana okresów ubezpieczenia lub zamieszkania – jeśli dana osoba pracowała w kilku krajach członkowskich, wszystkie te okresy pracy łączone są przy ustalaniu prawa do emerytury. Dzięki temu, ktoś, to nie spełnia minimalnego stażu pracy w Polsce, może uzyskać świadczenie po doliczeniu lat przepracowanych np. w Niemczech.
  • Zasada zachowania praw nabytych – emeytura nie przepada i nie zostaje obniżona tylko dlatego, że ktoś mieszka poza krajem, w którym przyznano mu świadczenie. Oznacza to, że np. osoba pobierająca emeryturę z Polski, a mieszkająca w Niemczech, nadal otrzymuje swoje świadczenie w pełnej wysokości.

Jak doliczyć lata pracy za granicą?

ZUS może uwzględnić okresy pracy za granicą przy ustalaniu prawa do emerytury, ale tylko w sytuacji, gdy staż uzyskany w Polsce jest zbyt krótki, by samodzielnie dał prawo do świadczenia. W praktyce oznacza to, że jeśli ktoś nie spełnia wymaganego minimum lat pracy w kraju, może “uzupełnić” brakujące okresy zatrudnienia latami przepracowanymi w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.

Trzeba jednak pamiętać, że ZUS bierze pod uwagę wyłącznie ten staż, który został oficjalnie potwierdzony przez zagraniczną instytucję ubezpieczeniową. W tym celu stosuje się specjalne unijne formularze, które przekazują między sobą odpowiednie instytucje. Dzięki temu okresy ubezpieczenia uzyskane w Niemczech, Francji czy innym kraju UE mogą zostać doliczone do polskiego stażu emerytalnego i pomóc w uzyskaniu prawa do świadczenia z ZUS.

Emerytura w Polsce a praca w Niemczech

Praca w Niemczech może zostać zaliczona do polskiej emerytury i to niezależnie od tego, czy była wykonywana na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej, czy w ramach prowadzenia własnej działalności gospodarczej. A więc Polak zatrudniony w Niemczech, odprowadzającym tam składki, nie traci prawa do emerytury w Polsce – jego zagraniczne okresy pracy zostaną doliczone do stażu wymaganego przez ZUS. Dotyczy to nie tylko pracowników najemnych, lecz także osób samozatrudnionych na podstawie kontraktów cywilnoprawnych.

Co istotne, prawo to przysługuje nie tylko obywatelom państw UE i EOG (Norwegia, Islandia, Liechtenstein, a także Szwajcaria), ale również uchodźcom legalnie zamieszkującym na terytorium tych państw, członkom ich rodzin, a nawet osobom uprawnionym do emerytury po zmarłym członku rodziny. Dzięki temu rozwiązaniu osoby, które część życia zawodowego spędziły w Niemczech, mogą mieć pewność, że ich praca zostanie w pełni uwzględniona w rozliczeniu przyszłej emerytury w Polsce.

Czy praca sezonowa w Niemczech liczy się do emerytury?

Praca sezonowa w Niemczech może zostać wliczona do emerytury w Polsce pod warunkiem, że odbywa się w ramach legalnego zatrudnienia, od którego odprowadzane są składki na ubezpieczenia społeczne. To właśnie składki emerytalne i rentowe decydują o tym, czy okres pracy zostanie uznany przez ZUS przy ustaniu ustalaniu prawa do świadczenia. 

Inaczej sytuacja wygląda, gdy ktoś wyjeżdża “na czarno” lub pracuje bez ubezpieczenia. Wówczas okres ten nie będzie miał żadnego wpływu na emeryturę. Dlatego tak ważne jest, aby upewnić się, ze zawarta umowa gwarantuje opłacanie składek. Najprostszym i najpewniejszych rozwiązaniem jest podjęcie pracy za pośrednictwem sprawdzonej firmy, takiej jak InServ. W InServ dbamy o komplet wymaganych dokumentów czy ubezpieczenie, a Twój wyjazd jest zawsze legalny i w pełni bezpieczny.

Dodatek do emerytury za pracę w Niemczech: czy praca w Niemczech podnosi polską emeryturę?

Praca w Niemczech może mieć wpływ na emeryturę w Polsce, ale nie w taki sposób, że wszystkie składniki wpłacane do niemieckiego systemu powiększają konto w ZUS. Zasada jest inna:

  • Sumowanie okresów pracy – lata przepracowane w Niemczech są doliczane do polskiego stażu pracy, jeśli sam staż krajowy jest zbyt krótki, aby uzyskać prawo do emerytury w Polsce. Dzięki temu osoba, która w Polsce nie spełniłaby wymaganego minimum, zyskuje prawo do świadczenia.
  • Wysokość emerytury – co do zasady, ZUS oblicza świadczenie tylko na podstawie składek odprowadzonych w Polsce. Składki płacone w Niemczech nie powiększają polskiego konta emerytalnego, lecz są rozliczne przez niemiecki odpowiednik ZUS (Deutsche Rentenversicherung). A więc pracownik może otrzymywać dwa świadczenia – jedno z Polski i drugie z Niemiec, proporcjonalnie do okresów przepracowanych w każdym kraju.
dodatek do emerytury za pracę w Niemczech

Podsumowując: praca w Niemczech nie podwyższy polskiej emerytury wprost, ale daje możliwość uzyskania drugiego świadczenia z niemieckiego systemu. Łącznie oba świadczenia mogą oznaczać wyższą sumę pieniędzy w przyszłości.

Niemiecka emerytura czy warto? Ile trzeba pracować za granicą, żeby dostać emeryturę?

System emerytalny w Niemczech działa podobnie jak w Polsce – składki na ubezpieczenie emerytalne są obowiązkowo odprowadzane zarówno przez pracowników, jak i pracodawców i automatycznie rejestrowane w systemie. Aby jednak otrzymać prawo do niemieckiej emerytury, trzeba spełnić kilka warunków. Przede wszystkim należy przepracować w Niemczech minimum 12 miesięcy oraz opłacać składki przez co najmniej 5 lat tzw. okresu wyczekiwania. Dopiero wtedy można ubiegać się o świadczenie, pod warunkiem osiągnięcia wieku emerytalnego, który stopniowo podnosi się i docelowo w 2031 roku ma wynosić 67 lat dla kobiet i mężczyzn.

Wysokość niemieckiej emerytury zależy od kilku czynników: przede wszystkim od wysokości zarobków, długości okresu składkowego oraz tzw. punktów emerytalnych. Każdy punkt odpowiada średniemu rocznemu wynagrodzeniu w Niemczech – jeśli dana osoba w danym roku zarobiła tyle, ile wynosi średnia krajowa, otrzymuje 1 punkt. W praktyce oznacza to, że im dłużej i lepiej płatnie pracujesz, tym więcej punktów zgromadzisz, a Twoja przyszła emerytura będzie wyższa.

Czy wlicza się lata pracy w Polsce do emerytury w Niemczech?

Tak, lata pracy w Polsce wliczają się do emerytury w Niemczech, ale tylko w celu spełnienia jednego, bardzo ważnego warunku: okresu wyczekiwania (minimalnego stażu ubezpieczenia). Jeśli ktoś nie ma w Niemczech wymaganego minimum (5 lat okresu składkowego), to lata pracy przepracowane w Polsce mogą zostać doliczone. Dzięki temu Polak, który np. pracował 3 lata w Niemczech i 10 lat w Polsce, nie straci prawa do niemieckiej emerytury, bo ZUS potwierdzi jego staż i pozwoli spełnić minimalny warunek.

ZUS wniosek o emeryturę zagraniczną: jak udokumentować pracę za granicą do emerytury?

ZUS wniosek o emeryturę zagraniczną

Aby ubiegać się o emeryturę z zagranicy, należy złożyć wniosek w kraju, w którym obecnie mieszkasz. Jeśli mieszkasz w Polsce, zgłaszasz się do oddziału ZUS. Instytucja ta nie tylko rozpatrzy Twoje uprawnienia w Polsce, ale także przekaże dokumenty do odpowiednich urzędów w państwach, w których pracowałeś. W tym celu wykorzystuje się specjalne formularz, m.in. EMP (wniosek o emeryturę) oraz EMZ (załącznik dotyczący emerytury z krajów UE/EFTA).

Do wniosku potrzebne będą dane osobowe i identyfikacyjne, takie jak:

  • numer PESEL, jeśli go posiadasz;
  • dokumenty potwierdzające okresy pracy w Polsce;
  • w przypadku emerytur z państw UE/EFTA również unijny formularz E207 PL, w którym wykazywane są okresy ubezpieczenia za granicą.

Kto wypłaca emerytury zagraniczne?

Państwa UE / EFTA / Szwajcaria

  • Każdy kraj wypłaca emeryturę za okresy pracy i składek opłacanych na jego terytorium.
  • Jeśli pracowałeś np. 10 lat w Polsce i 15 lat w Niemczech – dostaniesz dwie oddzielne emerytury: jedną z ZUS, drugą z Deutsche Rentenversicherung.
  • Procedura wniosku odbywa się przez ZUS (gdy mieszkasz w Polsce), ale sama wypłata świadczenia z zagranicy pochodzi od tamtejszej instytucji ubezpieczeniowej.

Kraje spoza UE z umową międzynarodową z Polską

  • Jeśli Polska ma podpisaną umowę o zabezpieczeniu społecznym (np. USA, Kanada, Australia), emeryturę wypłaca zagraniczna instytucja danego kraju.
  • ZUS pełni funkcję pośrednika w przesyłaniu dokumentów, ale nie przelewa pieniędzy z zagranicy.

Kraje bez umowy z Polską

  • W takim przypadku ZUS nie ma podstawy prawnej, aby przekazywać dane czy potwierdzać okresy pracy.
  • Emeryturę trzeba organizować samodzielnie, bezpośrednio kontaktując się z instytucją emerytalną danego kraju.
kto wypłaca emerytury zagraniczne

Praca w Polsce a emerytura w Niemczech – odpowiadamy na najważniejsze pytania:

Czy można pobierać emeryturę w Polsce i pracować za granicą?

Pobieranie polskiej emerytury nie wyklucza podjęcia legalnej pracy w innym kraju. Oznacza to, że możesz otrzymywać świadczenie z ZUS, a jednocześnie zarabiać w Niemczech, Holandii czy innym państwie. Warto jednak pamiętać, że dochód uzyskiwany za granicą podlega lokalnym przepisom podatkowym i ubezpieczeniowym – składki będą odprowadzane w kraju zatrudnienia.

Czy ZUS dowie się o pracy za granicą?

Tak, ponieważ instytucje ubezpieczeniowe państw członkowskich UE i krajów związanych z Polską umowami wymieniają się informacjami. Dzieje się to m.in. przez specjalne formularze unijne (np. E207, E205). Dlatego ZUS otrzymuje dane o okresach pracy i składek za granicą i uwzględnia je przy ustalaniu prawa do emerytury.

Ile lat trzeba przepracować za granicą, żeby dostać emeryturę?

To zależy od kraju. W Niemczech wystarczy 12 miesięcy pracy, aby okres ten został zaliczony do systemu, ale aby faktycznie otrzymać świadczenie, wymagany jest tzw. okres wyczekiwania – 5 lat opłacania składek. W innym państwach zasady mogą się różnić np. w Wielkiej Brytanii trzeba mieć co najmniej 10 lat składkowych. Im dłużej pracujesz i im wyższe składki odprowadzasz, tym wyższe świadczenie otrzymasz.

Polska emerytura a zamieszkanie w Niemczech – podsumowanie:

  • Praca za granicą może być wliczona do polskiej emerytury, jeśli odbywała się legalnie i były odprowadzane składki.
  • Dzięki przepisom unijnym okresy pracy w różnych państwach są sumowane, a prawa emerytalne zachowane – niezależnie od miejsca zamieszkania.
  • W Niemczech, podobnie jak w innych krajach UE, przepracowane lata dają prawo do osobnej emerytury wypłacanej przez niemiecki system.
  • Praca sezonowa także liczy się do emerytury, pod warunkiem że podlega ubezpieczeniu społecznemu.
  • Każdy kraj wypłaca emeryturę za swoje okresy składkowe – ZUS tylko za polskie, a Niemcy za niemieckie.
  • Minimalny okres, by uzyskać świadczenie w Niemczech, to 12 miesięcy pracy i 5 lat składkowych.

Szukasz pracy w Niemczech w branży budowlanej? Wiemy, jak skomplikowane potrafią być formalności związane z wyjazdem i zatrudnieniem za granicą. Dlatego oferujemy pełne wsparcie – od znalezienia sprawdzonego pracodawcy, przez przygotowanie niezbędnych dokumentów, aż po gwarancję legalnego zatrudnienia i odprowadzania składek, które liczą się do Twojej przyszłej emerytury. Dzięki nam możesz skupić się na pracy, a my zadbamy o Twoje bezpieczeństwo i pewność, że wszystko odbywa się zgodnie z prawem.

Prześlij swoje CV