Polski 
English 
Deutsch 
Planujesz wyjazd do pracy do Niemiec lub już tam mieszkasz? Warto wiedzieć, jakie świadczenia przysługują Ci z niemieckiego systemu socjalnego. Obejmuje on wiele form wsparcia – od zasiłków rodzinnych i świadczeń dla bezrobotnych po tzw. „socjal”. Wiele z nich dostępnych jest także dla obywateli innych krajów Unii Europejskiej, w tym Polaków, o ile spełniają określone warunki: mają legalny pobyt, odprowadzają składki lub pracują na terenie Niemiec. Poniżej znajdziesz najważniejsze zasiłki w Niemczech – wraz z aktualnymi kwotami, zasadami przyznawania i praktycznymi wskazówkami.
Zasiłki w Niemczech – sprawdź:
Kindergeld Niemcy, czyli tzw. rodzinne w Niemczech
Kindergeld to podstawowe świadczenie rodzinne w Niemczech, wypłacane co miesiąc przez Familienkasse. Jego celem jest częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka – niezależnie od tego, czy rodzic pracuje na etacie, prowadzi firmę, czy łączy pracę z nauką. Co do zasady przysługuje na dzieci do 18. roku życia, a w przypadku kontynuowania nauki – zwykle do 25. roku życia.
Dla kogo Kindergeld w Niemczech?
Świadczenie Kindergeld w Niemczech (dosłownie: “zasiłek na dziecko”) to jedno z najważniejszych świadczeń dla rodziców. Przysługuje osobom mieszkającym lub legalnie pracującym w Niemczech, które wychowują dzieci. O Kindergeld mogą ubiegać się zarówno obywatele Niemiec, jak i osoby z krajów UE – w tym Polacy – jeśli pracują w Niemczech lub mają tu stałe miejsce zamieszkania.
Świadczenie przysługuje niezależnie od liczby dzieci. Warunek stanowi legalny pobyt oraz prawo do pracy lub ubezpieczenia w Niemczech.
Kindergeld Niemcy – ile wynosi?
Od 1 stycznia 2025 roku wysokość Kindergeld w Niemczech to 255 euro miesięcznie na każde dziecko. W 2024 było to 250 euro, a planowana na 2026 podwyżka Kindergeld w Niemczech ma prowadzić do kwoty 259 euro. W przeciwieństwie do lat wcześniejszych, świadczenie nie zależy już od kolejności dzieci – każe dziecko otrzymuje taką samą kwotę.
Dokumenty potrzebne do Kindergeld w Niemczech
Wniosek na Kindergeld w Niemczech składa się w urzędzie Familienkasse, odpowiedzialnym za obsługę świadczeń rodzinnych. Do wniosku należy dołączyć m.in.:
- Formularz Kindergeld dostępny w Familienkasse – najczęściej KG1 (wniosek główny) + Anlage Kind (załącznik na każde dziecko).
- Dowód tożsamości rodzica i dziecka.
- Odpis aktu urodzenia dziecka (w miarę możliwości wielojęzyczny lub z tłumaczeniem przysięgłym).
- Potwierdzenie meldunku lub inny dowód miejsca zamieszkania w Niemczech (Anmledung, umowa najmu, potwierdzenie zamieszkania).
- Numer identyfikacji podatkowej (Steuer-ID).
- Potwierdzenie zatrudnienie lub ubezpieczenia.
- W przypadku dziecka w Polsce lub w innym kraju UE – dodatkowe zaświadczenia do koordynacji np. potwierdzenia z polskiego ZUS/MOPS/urzędu skarbowego, zaświadczenie szkoły/uczelni.
Czy Polacy mogą otrzymać Kindergeld?
Polacy mieszkający lub pracujący w Niemczech mają prawo do Kindergeld, jeśli spełniają warunki formalne. Najważniejsze to: legalne zatrudnienie lub prowadzenie działalności w Niemczech, opłacanie składek i zameldowanie. Świadczenie może być wypłacane także wtedy, gdy dziecko mieszka w Polsce, pod warunkiem że nie przysługuje na nie podobny zasiłek w kraju.
Co warto dodatkowo wiedzieć?
- Koordynacja unijna – jeśli drugi rodzic pracuje w Polsce, często pierwszeństwo wypłaty ma Polska, a Niemcy dopłacają różnicę (jeśli niemiecki poziom wsparcia jest wyższy).
- Rodziny transgeniczne – zadbaj o ciągłość ubezpieczenia i jasno udokumentuj, gdzie mieszka dziecko oraz kto je utrzymuje.
- Familienkasse a miejsce zamieszkania – właściwy jest oddział dla Twojego regionu (np. rodziny z Saksonii obsługuje m.in. Familienkasse Chemnitz), ale korespondencję możesz prowadzić listownie/ online.
Kindergeld Niemcy – jak długo się czeka?
Czas rozpatrywania wniosku zależy od regionu i kompletności dokumentów. Zazwyczaj decyzję otrzymuje się po kilku tygodniach. Terminy wypłat publikowane są na stronach Familienkasse.
Zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech (Arbeitslosengeld I)
Utrata pracy to zawsze trudna sytuacja, ale w Niemczech osoby, które regularnie odprowadzały składki na ubezpieczenie społeczne, mogą liczyć na wsparcie finansowe od państwa. Zasiłek dla bezrobotnych, czyli Arbeitslosengeld I, jest jednym z najważniejszych elementów niemieckiego systemu zabezpieczenia społecznego. Świadczenie to ma pomóc osobom, które czasowo pozostają bez pracy, utrzymywać płynność finansową i spokojnie szukać nowego zatrudnienia.
Ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech?
Wysokość zasiłku dla bezrobotnych w Niemczech nie jest stała – zależy od wcześniejszych zarobków i sytuacji rodzinnej. Urząd pracy (Bundesagentur für Arbeit) oblicza go indywidualnie na podstawie średnich dochodów netto z ostatnich miesięcy zatrudnienia.
Zasadniczo obowiązują dwie stawki:
- 60 proc. średniego dochodu netto z ostatnich miesięcy – dla osób bez dzieci;
- 67 proc. średniego dochodu netto z ostatnich miesięcy – dla osób wychowujących dzieci.
Przykład:
Przy pensji 4500 € brutto miesięcznie zasiłek wyniesie ok. 1720 € miesięcznie. Wysokość świadczenia oblicza urząd pracy (Bundesagentur für Arbeit) na podstawie rzeczywistych zarobków.
Zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech – warunki:
Aby otrzymać Arbeitslosengeld I należy spełnić kilka podstawowych warunków. Przede wszystkim trzeba być ubezpieczonym w systemie niemieckiego ubezpieczenia od bezrobocia i przez określony czas odprowadzać składki. Standardowo wymagany jest co najmniej 12-miesięczny okres zatrudnienia w ciągu ostatnich 30 miesięcy przed utratą pracy.
Konieczne jest także:
- zarejestrowanie się jako osoba bezrobotna w lokalnym urzędzie pracy;
- aktywne poszukiwanie pracy i gotowość do jej podjęcia – oznacza to m.in. obowiązek zgłaszania się na rozmowy, spotkania w urzędzie i podejmowania proponowanych ofert;
- brak winy w utracie zatrudnienia – w przypadku samodzielnego wypowiedzenia umowy może zostać nałożony tzw. Sperrzeit, czyli okres karencji (zwykle 12 tygodni bez wypłaty świadczenia).
Okres pobierania zasiłku zależy od długości zatrudnienia i wieku wnioskodawcy. Na przykład osoba, która pracowała przez dwa lata, będzie otrzymywać świadczenie przez 12 miesięcy. Starsi pracownicy (powyżej 50. roku życia) mogą liczyć nawet na 24 miesiące wsparcia, jeśli mają odpowiedni staż.
W czasie pobierania zasiłku urząd może wymagać uczestnictwa w kursach zawodowych. programach aktywizacyjnych lub szkoleniach, które mają pomóc w szybkim powrocie na rynek pracy.
Zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech dla Polaków
Polacy mieszkający i pracujący w Niemczech mają dokładnie takie same prawa jak obywatele niemieccy, jeśli podlegali ubezpieczeniu społecznemu i odprowadzali składki. Co ważne, okresy zatrudnienia w innych krajach Unii Europejskiej mogą być doliczone do niemieckiego stażu pracy. Wymaga to jednak potwierdzenia za pomocą specjalnego dokumentu U1, wydawanego przez polski urząd pracy. Stanowi on potwierdzenie Twoich wcześniejszych okresów ubezpieczenia i składek.
Jeśli po utracie pracy w Niemczech planujesz powrót do Polski, możesz w niektórych przypadkach transferować zasiłek do kraju, na okres do trzech miesięcy (z możliwością przedłużenia do sześciu). W tym celu potrzebny jest formularz U2, który należy uzyskać w Bundesagentur für Arbeit przed wyjazdem. Po przyjeździe do Polski trzeba się zarejestrować w lokalnym urzędzie pracy w ciągu siedmiu dni – tylko wtedy wypłaty będą kontynuowane.
Zasiłek socjalny w Niemczech – Bürgergeld
W Niemczech każdy, kto znajdzie się w trudnej sytuacji finansowej, może liczyć na wsparcie państwa. Jednym z kluczowych elementów systemu opieki społecznej jest Bürgergeld – zasiłek socjalny, który ma zapewnić minimum egzystencji osobom o niskich dochodach. Świadczenie to stanowi podstawowe zabezpieczenie dla tych, którzy utracili prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a także dla tych, którzy mimo pracy nie są w stanie utrzymać siebie lub rodziny.
Jaki jest socjal w Niemczech?
Od 2023 roku w Niemczech funkcjonuje Bürgergeld, które zastąpiło wcześniejszy program Hartz IV. Reforma ta miała na celu poprawę warunków życia osób o niskich dochodach oraz stworzenie bardziej sprawiedliwego i motywującego systemu pomocy społecznej.
Nowy system kładzie większy nacisk na aktywne wsparcie, czyli szkolenia, doradztwo zawodowe i edukację, a nie jedynie wypłatę pieniędzy. Bürgergeld nie tylko pomaga w przetrwaniu, ale umożliwia także powrót do samodzielności finansowej.
Ile wynosi zasiłek socjalny w Niemczech?
Wysokość Bürgergeld ustalana jest co roku przez rząd federalny i zależy od sytuacji rodzinnej oraz wieku członków gospodarstwa domowego. Od 1 stycznia 2025 roku obowiązują następujące stawki:
- 563 € miesięcznie – dla osoby samotnej,
- 506 € – dla każdej osoby dorosłej w gospodarstwie domowym,
- 471 € – dla dzieci 14–17 lat,
- 390 € – dla dzieci 6–13 lat,
- 357 € – dla dzieci do 5 lat.
To tzw. stawki podstawowe, które mają pokrywać codzienne koszty życia: jedzenie, ubrania, środki higieniczne, transport czy drobne wydatki.
Dodatkowo urząd (Jobcenter) może pokryć koszty mieszkania i ogrzewania, o ile są “adekwatne”, czyli mieszczą się w lokalnych limitach. Wysokość dopuszczalnych kosztów zależy od miasta i landu – w dużych aglomeracjach jak Monachium czy Hamburg dopuszczalne czynsze są wyższe niż np. w Saksonii.
W wyjątkowych sytuacjach Jobcenter może przyznać dodatkowe świadczenia jednorazowe np. na zakup mebli po przeprowadzce, wyprawkę szkolną dla dzieci czy remont mieszkania.
Warunki otrzymania Bürgergeld
Aby otrzymać Bürgergeld, należy spełnić kilka warunków, które mają na celu odróżnienie osób potrzebujących realnego wsparcia od tych, którzy mogliby samodzielnie się utrzymać.
Po pierwsze osoba ubiegająca się o świadczenie musi być zdolna do pracy – oznacza to, że może pracować co najmniej 3 godziny dziennie w normalnych warunkach pracy. Osoby całkowicie niezdolne do pracy kierowane są do innego systemu pomocy społecznej (Sozialhilfe).
Kolejnym wymogiem jest zamieszkanie na terytorium Niemiec i zarejestrowanie się w lokalnym Jobcenter, które jest odpowiedzialne za przyjmowanie wniosków i nadzorowanie programu.
Prawo do świadczenia mają osoby, które:
- posiadają niski dochód lub brak środków do życia;
- nie posiadają znacznego majątku (np. wysokich oszczędności, drugiego mieszkania);
- mają koszty utrzymania mieszkania mieszczące się w granicach uznawanych przez urząd za rozsądne;
- aktywnie współpracują z Jobcenter, czyli uczestniczą w spotkaniach, kursach, szkoleniach i są gotowe podjąć zatrudnienie.
Czy Polacy mają prawo do zasiłku socjalnego w Niemczech?
Tak – obywatele Polski oraz innych krajów Unii Europejskiej mogą ubiegać się o Bürgergeld na takich samych zasadach jak Niemcy. Warunkiem jest jednak legalny pobyt i rzeczywiste zamieszkanie w Niemczech, a nie samo przebywanie w kraju w celu poszukiwania pracy.
W praktyce oznacza to, że Polacy mający stałe miejsce zamieszkania w Niemczech, płacący tam podatki lub posiadający pozwolenie na pobyt mogą otrzymać świadczenie, jeśli ich dochody nie wystarczają na pokrycie kosztów życia.
Osoby przyjeżdżające do Niemiec wyłącznie w poszukiwaniu zatrudnienia, bez wcześniejszego stażu pracy w kraju, mają ograniczone prawo do pomocy socjalnej – Jocenter może w takim przypadku odmówić wypłaty.
Inne formy wsparcia w Niemczech
Kinderzuschlag – dodatek do Kindergeld
Rodziny o niskich dochodach, które pobierają Kindergeld, mogą uzyskać dodatkowe wsparcie – Kinderzuschlag. W 2025 roku jego maksymalna wysokość do 297 € miesięcznie na dziecko. Wniosek składa się w tym samym urzędzie co Kindergeld, czyli Familienkasse.
Wohngeld – dodatek mieszkaniowy
Osoby o niskich dochodach, które wynajmują mieszkanie mogą otrzymać Wohngeld, czyli dopłatę do czynszu. Wysokość świadczenia zależy od dochodów gospodarstwa domowego, wysokości czynszu i liczby osób w mieszkaniu.
Inne świadczenia
Niemiecki system oferuje też wsparcie dla osób niepełnosprawnych, samotnych rodziców, osób starszych oraz dodatki opiekuńcze. Warto sprawdzać aktualne programy na stronach Bundesagentur für Arbeit i Familienportal.de.
Najważniejsze zasiłki w Niemczech w pigułce
| Świadczenie | Dla kogo | Wysokość (2025) | Uwagi |
| Kindergeld | Rodzice lub opiekunowie dzieci | 255 €/dziecko | Wniosek w Familienkasse |
| Arbeitslosengeld I | Osoby, które utraciły pracę po opłacaniu składek | ok. 60–67% wcześniejszego wynagrodzenia | Wysokość zależy od zarobków |
| Bürgergeld | Osoby o niskich dochodach lub bez pracy | 563 € dla osoby samotnej | Możliwe dopłaty do mieszkania |
| Kinderzuschlag | Rodziny o niskich dochodach pobierające Kindergeld | do 297 €/dziecko | Dodatek do Kindergeld |
| Wohngeld | Osoby o niskich dochodach wynajmujące mieszkanie | Zależne od dochodu i czynszu | Wniosek w lokalnym urzędzie |
Zasiłki Niemcy – praktyczne wskazówki
- Zameldowanie – w większości przypadków konieczne jest posiadanie meldunku w Niemczech.
- Komplet dokumentów – brak jednego zaświadczenia może wydłużyć czas rozpatrzenia wniosku.
- Wniosek jak najszybciej – złożenie dokumentów od razu po spełnieniu warunków przyspiesza decyzję.
- Polacy w Niemczech – obywatele Polski mogą korzystać z tych samych świadczeń co Niemcy, jeśli pracują legalnie i są ubezpieczeni.
- Zmiany przepisów – kwoty i zasady mogą się zmieniać co roku, warto więc śledzić aktualności na stronach urzędowych.
- Pomoc w języku polskim – w wielu miastach działają doradcy lub biura pomagające Polaków w wypełnieniu wniosków.
Zasiłki w Niemczech dla Polaków?
Niemiecki system zasiłków i świadczeń społecznych zapewnia szerokie wsparcie – zarówno rodzinom, jak i osobom bezrobotnym czy o niskich dochodach. Kindergeld, Arbeitslosengeld I czy Bürgergeld to tylko najważniejsze z nich. Dla Polaków mieszkających lub pracujących w Niemczech otwiera to realną możliwość uzyskania pomocy – wystarczy spełnić odpowiednie warunki i złożyć wniosek w terminie.
Śledzenie aktualnych stawek, kompletowanie dokumentów i znajomość procedur pozwoli Ci w pełni wykorzystać przysługujące prawa.